7h00 Thứ 5 trên HTV7
Hotline: 0938.573.179
Tiêu điểm
Chắp cánh quà Việt đến mọi nhà
Quà Việt - Lan toả thương hiệu Việt
Quà Việt trao tay khán giả thân thương
Quà Việt lan rộng đến mọi nhà
Tận hưởng niềm vui từ hàng Việt
Quà Việt hàng Việt - cả nhà đều vui
Trao quà Việt lộc vào nhà
Quà trao tay - may mắn tới
Nhanh tay rinh quà - niềm vui lan tỏa
Lộc xuân đầu năm
Nhân đôi niềm vui đầu năm mới
Niềm vui ngày 30 Tết
Quà Việt lan tỏa niềm vui
Vui xuân cùng quà Việt
Quà Việt đón Tết
Quà Việt cuối năm
Tình thân hàng xóm - chia sẻ niềm vui
Niềm vui trọn vẹn dịp cuối năm
Phần thưởng cộng dồn vào kỳ sau
Quà Việt - Tin dùng hàng Việt
Quà Việt - Dầu ăn chất lượng
Quà Việt - Thương hiệu Việt
Giải golf nữ chuyên nghiệp Hàn Quốc tổ chức tại Việt Nam
Nhân đôi quà Việt
Quà Việt trao người Việt
Quà Việt trao tay
Xem chương trình hay, nhận quà liền tay
Quà chất lượng - Bếp yêu thương
Quà Việt cho gia đình
Quà Việt - Đến mọi nhà
Chắp cánh quà Việt
Nhanh tay rinh quà Việt
Quà Việt hàng Việt kỳ 170: Ẩm thực lên ngôi
Xem ti vi - rinh quà Việt
Quà Việt gõ cửa tận nhà
May mắn mỉm cười nhiều lần và nhân đôi
Quà tặng hấp dẫn khi xem truyền hình
Quà Việt đến với mọi miền
Cất cánh dễ dàng hơn cùng Long Việt
Khán giả thân thiết trúng thưởng "Quà Việt Hàng Việt"
"Quà Việt - Hàng Việt" - Niềm vui mỗi tuần
Quà Việt hàng Việt đến với mọi nhà
Niềm vui được nhân đôi
Niềm vui 07h00 sáng thứ 5 hàng tuần
May mắn mỉm cười với khán giả gắn bó cùng chương trình
Quà Việt - Hàng Việt - Niềm vui Việt
Quà tặng cho gia đình
Khán giả miệt thứ nhận thưởng "Quà Việt - Hàng Việt"
May mắn nhận quà khi xem chương trình Đồng hành hàng Việt
Chủ nhân mới của chuyên mục "Quà Việt Hàng Việt"
Xem chương trình hay nhanh tay rinh quà
Nhiều niềm vui từ chương trình Đồng hành hàng Việt
Hai khán giả nữ tiếp theo nhận thưởng Quà Việt - Hàng Việt
Hai khán giả nữ may mắn của chương trình "Đồng hành hàng Việt" kỳ 148
"Quà Việt - Hàng Việt" gặp lại người quen
Khán giả các tỉnh liên tiếp nhận giải từ chuyên mục "Quà Việt - Hàng Việt"
Tiền Giang - xứ sở ốc gạo
Hồng Ngự - Đậm đà Sông Quê
Ký hợp đồng tài trợ chính thức Hội nghị cấp cao APEC 2017
Những khán giả may mắn tiếp theo của chương trình
Khán giả TP.HCM liên tiếp nhận quà từ "Đồng hành hàng Việt"
Đồng hành hàng Việt - Mang niềm vui cho người tiêu dùng Việt
Đồng hành cùng người tiêu dùng Việt Nam
Tham gia nhận quà từ Đồng hành hàng Việt
Hai khán giả quận Thủ Đức nhận quà trong kỳ 131
TP. Hồ Chí Minh: Dùng điện thoại soi nguồn thịt heo
Kienlongbank tặng 5.000 món quà dịp Giáng sinh
Thực phẩm từ yến giúp phụ nữ đẹp hơn
Ngành điều về đích sớm
Hành trình Về với yêu thương
Phần thường 4 triệu đồng dành cho chủ nhân giải thưởng Quà Việt - hàng Việt kỳ 130
Các giải thưởng "Quà Việt hàng Việt" đã có chủ nhân
Chủ tịch UBND tỉnh cảm ơn những tấm lòng hảo tâm giành cho Quảng Bình
Du lịch

Tây Hồ một thời in dấu

Ngày đăng: 25-03-2016

Ngày nay tuy không rước hội, nhưng nhân dân làng Tây Hồ mỗi khi tổ chức đều mời các đoàn chèo nổi tiếng trong nước tới trình diễn, rồi ghi âm để phát ở phủ mỗi khi có du khách tới viếng thăm. Ước mơ về một lễ hội phủ Tây Hồ được phục dựng như xưa để phục vụ du khách vẫn đang ở thì tương lai xa?

Tục truyền cuộc đàm đạo văn thơ

Phủ Tây Hồ thuộc phường Quảng An, quận Tây Hồ, Hà Nội. Phủ nằm trên bán đảo lớn của làng Nghi Tàm vươn ra Hồ Tây. Cứ hai năm một lần theo truyền thống xưa, vào mùng sáu và mùng bảy tháng ba âm lịch, phủ Tây Hồ lại thi hát văn để chọn những giọng hát hay, những bài hát khéo.

Đám rước trong lễ hội tuy chẳng còn nhưng nó vẫn lưu truyền trong tâm thức người Hà Nội như một giá trị văn hóa truyền thống làm cho bao thế hệ người dân vùng Hồ Tây nói riêng và người Hà Nội nói chung nhớ mãi sự tích Liễu Hạnh công chúa và truyền thuyết bất tử về cuộc xướng họa thơ ca của nữ sĩ Đoàn Thị Điểm.

Cổng chính của phủ Tây Hồ

Phủ gắn với câu chuyện dân gian về Mẫu Liễu Hạnh. Lưu truyền rằng Mẫu Liễu Hạnh là con gái của Ngọc hoàng thượng đế, vì phạm lỗi nên bị đày xuống trần gian. Mẫu Liễu Hạnh là một vị thần biểu tượng của khát vọng tự giải phóng, nhất là phụ nữ muốn thoát khỏi sự ràng buộc của xã hội, của lễ giáo phong kiến, khát vọng vươn tới.

Qua các nguồn tư liệu, có thể khẳng định rằng cuộc hội ngộ nổi tiếng văn thơ giữa Mẫu Liễu Hạnh và các văn nhân ở phủ Tây Hồ vào thế kỷ XVIII là sáng tạo văn học độc đáo, đầu tiên và duy nhất của Đoàn Thị Điểm trong “Vân cát tiên nữ”. Bởi trước nữ sĩ Đoàn Thị Điểm thì chưa nơi nào truyền tụng về cuộc gặp gỡ giữa Liễu Hạnh công chúa và nhà thơ Phùng Khắc Khoan hay thư sinh họ Ngô, họ Lý.

Sau khi tác phẩm của bà được phổ biến đã được dân gian hóa và lưu truyền đến ngày nay. Cuộc đàm đạo thật thú vị, Liễu Hạnh công chúa ra thơ: “Tây Hồ biệt chiếm nhất hồ thiên”, Phùng Khắc Khoan đối: “Kim ngưu thoát thủy lục quyên quyên”. Cứ như vậy họ cao hứng tán thưởng nhau cùng với hai cử nhân họ Ngô, họ Lý. Ba nam nhân này không khỏi giật mình ngưỡng vọng vẻ đẹp, nét dịu dàng, khiếu văn thơ tài tình của Liễu Hạnh công chúa.

Ba tháng sau họ trở lại mảnh đất ven Hồ thì không thấy mỹ nhân, lâu đài đâu nữa mà chỉ thấy tiếng ve sầu kêu dưới trăng, gió và hồ. Câu chuyện về cuộc đàm đạo văn chương này đã khắc họa nên tính cách rất đặc trưng của nữ sĩ Đoàn Thị Điểm và cũng góp phần chi phối nhiều tới tính anh linh của vị nữ thần Mẫu Liễu Hạnh qua tục giáng bút tại phủ Tây Hồ.

Ước mơ phục hồi lễ hội phủ Tây Hồ?

Phủ Tây Hồ là một tổng thể di tích bao gồm nhiều bộ phận, sắp xếp theo thứ tự từ ngoài vào: Cổng phủ được xây dựng theo kiểu tam quan bốn cột trụ, song hai bên cửa xây bịt kín, trang trí bằng long - hổ đắp nổi. Trên vòm cổng có biển khắc bốn chữ Hán: Phong đài nguyệt các (lầu gió gác trăng), hai bên cột phủ có đôi câu đối. Mặt tiền của phủ chính quay ra Hồ Tây, bên kia là làng Võng Thị.

Trên cửa tam quan hai tầng tám mái có đắp nổi bốn chữ: Tây Hồ hiển tích. Dưới hàng chữ có long ly quy phụng và “ngũ phúc hàm tiền”. Cánh cửa chính của tòa Tiền tế được chạm hình tứ linh tứ quý. Tòa Trung tế liền không gian với tòa Tiền tế, kết cấu theo kiểu chồng rường con nhị, cột gạch giả gỗ. Chính giữa gian kế cận cung đồng là cung vua cha ngọc hoàng.

Cung tam tòa Thánh mẫu đặt sau và chỉ có ngai không có tượng. Trước cung có bức hoành phi với dòng chữ “Hồ Tây phong nguyệt”. Hai bên điểm thêm hai câu đối bộc lộ nội dung ca ngợi nữ vị thần bất tử Mẫu Liễu Hạnh: “Thượng giới thần nhi tiên, linh khí địa liên, sung cá ngoạn/Đại danh sinh bất tử, phi vi sử tại, triệu vi gian”. (Trên trời là chúa Tiên, linh khí khắp nơi, chơi cũng thỏa/Đại danh mãi bất tử, không do sử chép, bởi lòng dân).

Vị trí cao nhất trong tòa hậu cung là tượng Mẫu Liễu Hạnh mặc áo đỏ. Hai bên thấp hơn là tượng Chầu Quỳnh mặc áo xanh bên phải, Chầu Quế mặc áo trắng bên trái. Tòa hậu cung có cấu trúc kiểu giá chiêng đơn giản, do thiếu ánh sáng và bị khép kín bởi các cửa ngăn đã tạo nên không gian thánh địa linh thiêng để thu hút mọi người hành hương đến phụng thờ, cầu mong mẫu liễu ban phúc che chở.

Phủ Tây Hồ còn có một vài hiện vật đáng chú ý như hương án cổ dự đoán có từ đời Lê với họa tiết văn hoa đặc sắc, một quả chuông thời cổ Tây Sơn, vài tấm bia ghi lại hương ước làng Tây Hồ và công đức của những người đóng góp tôn tạo. Động Sơn trang vừa được xây dựng mới bằng bê tông giả gỗ trông bề thế và duyên dáng.

Phủ Tây Hồ được đặt trong không gian đẹp và linh thiêng, là một bộ phận của cảnh quan văn hóa vùng Tây Hồ. Giá như có thêm nhà tưởng niệm danh sĩ Phùng Khắc Khoan thì ấn tượng của khách về truyền thuyết bất tử của cuộc xướng họa thơ ca giữa Mẫu Liễu Hạnh với Trạng Bùng Phùng Khắc Khoan ở mảnh đất nhô ra của làng Tây Hồ sẽ thêm phần sâu sắc.

Lễ hội phủ Tây Hồ cũng theo hệ thống lễ hội thờ Mẫu. Tháng Tám giỗ Cha, tháng Ba giỗ Mẹ. Thời gian tế lễ ở phủ Tây Hồ tại xóm Quảng An vào ngày mồng Ba tháng Ba, tại xóm Quảng Tây vào ngày mùng Mười tháng Hai âm lịch hàng năm. Theo lời kể lại của các cụ già cao tuổi của địa phương, tham gia lễ hội phủ Tây Hồ gồm các làng Yên Phụ, Nghi Tàm, Tây Hồ, Quảng Bá, Nhật Chiêu, Nhật Tân…

Quy mô lễ hội lớn gồm những nam nữ thanh niên tuổi từ 18 trở lên. Từ cai kiệu đến chân kiệu đều là những người nhiệt thành, khỏe mạnh được dân làng tín nhiệm cắt cử từ trước ngày lễ hội. Đám rước thu hút các nam thanh nữ tú, các bô lão, các chức sắc và nhân dân các làng tập trung dọc hai ven đường. Họ nô nức miệng Nam mô a di đà phật còn tay thì phất phơ cờ phướn.

Ngày nay tuy không rước hội, nhưng nhân dân làng Tây Hồ mỗi khi tổ chức đều mời các đoàn chèo nổi tiếng trong nước tới trình diễn, rồi ghi âm để phát ở phủ mỗi khi có du khách tới viếng thăm. Ước mơ về một lễ hội phủ Tây Hồ được phục dựng như xưa để phục vụ du khách vẫn đang ở thì tương lai xa?

Ngô Hường

Nguồn: www.thoibaonganhang.vn