7h00 Thứ 5 trên HTV7
Hotline: 0938.573.179
Tiêu điểm
Giải golf nữ chuyên nghiệp Hàn Quốc tổ chức tại Việt Nam
Nhân đôi quà Việt
Quà Việt trao người Việt
Quà Việt trao tay
Xem chương trình hay, nhận quà liền tay
Quà chất lượng - Bếp yêu thương
Quà Việt cho gia đình
Quà Việt - Đến mọi nhà
Chắp cánh quà Việt
Nhanh tay rinh quà Việt
Quà Việt hàng Việt kỳ 170: Ẩm thực lên ngôi
Xem ti vi - rinh quà Việt
Quà Việt gõ cửa tận nhà
May mắn mỉm cười nhiều lần và nhân đôi
Quà tặng hấp dẫn khi xem truyền hình
Quà Việt đến với mọi miền
Cất cánh dễ dàng hơn cùng Long Việt
Khán giả thân thiết trúng thưởng "Quà Việt Hàng Việt"
"Quà Việt - Hàng Việt" - Niềm vui mỗi tuần
Quà Việt hàng Việt đến với mọi nhà
Niềm vui được nhân đôi
Niềm vui 07h00 sáng thứ 5 hàng tuần
May mắn mỉm cười với khán giả gắn bó cùng chương trình
Quà Việt - Hàng Việt - Niềm vui Việt
Quà tặng cho gia đình
Khán giả miệt thứ nhận thưởng "Quà Việt - Hàng Việt"
May mắn nhận quà khi xem chương trình Đồng hành hàng Việt
Chủ nhân mới của chuyên mục "Quà Việt Hàng Việt"
Xem chương trình hay nhanh tay rinh quà
Nhiều niềm vui từ chương trình Đồng hành hàng Việt
Hai khán giả nữ tiếp theo nhận thưởng Quà Việt - Hàng Việt
Hai khán giả nữ may mắn của chương trình "Đồng hành hàng Việt" kỳ 148
"Quà Việt - Hàng Việt" gặp lại người quen
Khán giả các tỉnh liên tiếp nhận giải từ chuyên mục "Quà Việt - Hàng Việt"
Tiền Giang - xứ sở ốc gạo
Hồng Ngự - Đậm đà Sông Quê
Ký hợp đồng tài trợ chính thức Hội nghị cấp cao APEC 2017
Những khán giả may mắn tiếp theo của chương trình
Khán giả TP.HCM liên tiếp nhận quà từ "Đồng hành hàng Việt"
Đồng hành hàng Việt - Mang niềm vui cho người tiêu dùng Việt
Đồng hành cùng người tiêu dùng Việt Nam
Tham gia nhận quà từ Đồng hành hàng Việt
Hai khán giả quận Thủ Đức nhận quà trong kỳ 131
TP. Hồ Chí Minh: Dùng điện thoại soi nguồn thịt heo
Kienlongbank tặng 5.000 món quà dịp Giáng sinh
Thực phẩm từ yến giúp phụ nữ đẹp hơn
Ngành điều về đích sớm
Hành trình Về với yêu thương
Phần thường 4 triệu đồng dành cho chủ nhân giải thưởng Quà Việt - hàng Việt kỳ 130
Các giải thưởng "Quà Việt hàng Việt" đã có chủ nhân
Chủ tịch UBND tỉnh cảm ơn những tấm lòng hảo tâm giành cho Quảng Bình
Hoạt động cộng đồng

"Chắt nước từ trời" cho bà con vùng cao Hà Giang

Ngày đăng: 13-04-2016

Đoàn từ thiện và cán bộ tỉnh, huyện, xã cùng bà con thôn Mỏ Nhà Cao bên giàn lưới thu sương vừa dựng xong

NDĐT - Trước thực trạng khan hiếm nước trong mùa khô của nhiều thôn vùng cao thuộc tỉnh Hà Giang, đoàn từ thiện của Mạng nghe nhìn Việt Nam (VNAV) đã có sáng kiến ứng dụng lưới để thu sương nhằm cung cấp bổ sung nước sinh hoạt cho bà con nơi đây.

Đến vùng đất khát

Theo đoàn từ thiện đến với các thôn, bản vùng sâu của đồng bào dân tộc, chúng tôi mới thấy hết được sự khắc nghiệt của thiên nhiên nơi đây. Đất đai canh tác ít ỏi, nguồn nước tự nhiên không có, chỉ trông chờ vào lượng mưa theo mùa, nên đời sống bà con dân tộc rất khổ cực.

Ông Phan Văn Trình, Trưởng phòng Tài nguyên - Môi trường huyện Quản Bạ, cho biết “Nước dùng cho bà con nơi đây chủ yếu là nước mặt. Nếu bà con có đào giếng, khi hút hết nước sẽ bị sập giếng, lượng nước rất ít ỏi”.

Trong mùa mưa, khi những cơn mưa núi xối xả, bỗng chốc con đường đất đá trong thôn vùng cao biến thành dòng suối. Nước nhiều như vậy, nhưng khi dứt mưa, chỉ sau một tiếng đồng hồ, mặt đất đã khô khốc. Do địa hình núi cao dốc nên nước không giữ lại được.

Tại xã Lùng Tám, huyện Quản Bạ, Chủ tịch UBND xã Lý Thanh Sơn chia sẻ: “Có ba thôn ở điểm cao trên 1000m, dân cư sinh sống tập trung chung quanh các mó nước. Vào mùa mưa, lượng mưa tập trung vào các tháng năm, sáu. Nước mưa rơi xuống sẽ trôi vào các khe suối cạn, không giữ lại được. Thời gian gần đây, xã đã có các dự án do nước ngoài tài trợ xây dựng đường dẫn nước và hồ treo, tuy nhiên nước sử dụng hàng ngày quanh năm cho bà con tại các thôn cao vẫn thiếu thốn trầm trọng. Hiện tại thôn Lùng Tám Cao chưa có hồ treo trữ nước, các xã điểm cao khác có bể trữ nước nhưng chỉ đủ dùng trong các tháng mùa mưa. Thôn Mỏ Nhà Cao vẫn chưa có điện lưới, 100% hộ nghèo - theo tiêu chí đánh giá mới”.

Khe nước khô cạn trên đường đi từ trụ sở xã Lùng Tám lên thôn Mỏ Nhà Cao

Chúng tôi cùng anh Nguyễn Trung Hiếu, Phó Chủ tịch xã - một trong 600 trí thức trẻ thuộc “Dự án 600 trí thức trẻ về làm Phó Chủ tịch xã 62 huyện nghèo trong cả nước” - vượt hơn 6 km đường núi lên thôn Mỏ Nhà Cao. Thời điểm này, thôn vừa trải qua trận mưa đá vào hôm chủ nhật vừa qua (3-4-2016).

Tại đây, nhiều hộ dân đã có bể nước trữ nước, tuy nhiên, nhiều bể không có nước, hoặc có thì nước cạn và mất vệ sinh khó có thể sử dụng cho sinh hoạt. “Nước trong bể trữ được tích vào mùa mưa. Mùa mưa ở đây từ tháng bốn đến tháng mười trong năm, mùa khô từ tháng mười một trong năm đến tháng ba năm sau, lượng mưa phân bố không đồng đều.” - anh Hiếu nói.


Bể trữ nước của bà con tại thôn

Cán bộ tỉnh, huyện, xã đang xem mó nước tại thôn

Mó nước tại thôn là là nơi lấy nước sinh hoạt của bà con

Nước sinh hoạt cho bà con tại đây chỉ trông chờ vào nước mưa. Trận mưa đá vừa qua đã gây thiệt hại nhiều cho bà con tại thôn nhưng dù sao mó nước đã có nước. Mó nước là nơi bà con trong thôn lấy nước sinh hoạt, nước trong mó rỉ ra từ khe đá, nước có nhiều hay cạn do trời có mưa hay không.

Ông Lù Hạnh Váng, Chủ tịch Hội cựu chiến binh xã chia sẻ: “Mó nước thường cạn vào tháng ba, lúc đó bể chứa nước của thôn mới được dùng. Mỗi gia đình khi dùng nước từ bể chỉ được phát hai can nước 20 lít/ ngày.”


Bể trữ nước của thôn chỉ được dùng khi mó nước đã cạn

Theo trưởng thôn Mỏ Nhà Cao Cháng Mí Sùng: “Thôn đã họp và bàn bạc để bảo vệ và quản lý nguồn nước. Qua đó, thôn đã lập ra tổ tự quản bể nước tập thể gồm một tổ trưởng và tổ phó đảm nhiệm việc phân phát miễn phí nước cho bà con hàng ngày. Bà con thực hiện rất nghiêm túc và không có hiện tượng lấy trộm nước”.

Cuộc sống của bà con trên thôn

Xã Lùng Tám là một xã vùng cao của huyện Quản Bạ tỉnh Hà Giang. Đơn vị hành chính xã có bảy thôn gồm: Lùng Tám Thấp, Lùng Tám Cao, Mỏ Nhà Thấp, Mỏ Nhà Cao, Tùng Nùn, Lùng Hóa, Hợp Tiến. Địa hình xã là núi cao và thung lũng đá. Độ cao từ 150 m đến 1500 m, với độ dốc trung bình từ 100 đến 300. Lượng mưa hàng năm 1.509 mml, phân bố không đồng đều. Xã có 801 hộ và 3.786 nhân khẩu với bốn dân tộc sinh sống (Mông, Dao, Nùng, Giấy) trong đó dân tộc Mông chiếm 90%, tỷ lệ hộ nghèo cao (650 hộ).

"Chắt nước từ trời" bằng những tấm lưới thu sương

Do đặc điểm vùng núi cao, lượng sương mù nhiều nên một số hộ gia đình vẫn thường hứng nước sương đọng trên mái nhà để bổ sung nước vào khẩu phần nước sinh hoạt hàng ngày. Tuy nhiên, không phải gia đình nào cũng có thể làm được do đa phần mái lợp tại đây được làm từ fibro-xi-măng nên rất độc hại, không sử dụng được. Chỉ có một số ít hộ dân có mái tôn hoặc mái ngói nhưng lượng nước thu được cũng không nhiều.

Trong thôn có nhiều mái nhà được lợp fibro-xi-măng nên nước sương thu từ mái không dùng được

Sau nhiều chuyến đi từ thiện và các lần khảo sát, đoàn từ thiện VNAV đã có sáng kiến dùng lưới để thu sương nhằm cung cấp bổ sung nước sinh hoạt cho bà con nơi đây. Tuy nhiên để một mô hình ứng dụng hiệu quả vẫn cần phải có một kế hoạch khảo sát và đo đếm toàn diện như: độ ẩm trong không khí, tốc độ gió tại các địa điểm khác nhau, trong các thời điểm khác nhau của một ngày.

“Trong quá trình khảo sát, các anh em trong đoàn nhận thấy hầu hết các điểm cao, vùng sâu, xa nơi đây lượng sương mù rất lớn và thời gian sương tồn tại trong ngày kéo dài. Lượng gió tại các điểm khảo sát cũng khá dồi dào. Việc sử dụng vật liệu lưới để thu sương phải được nghiên cứu, cách thức rải lưới ra sao để tiết kiệm cũng cần làm sáng tỏ để bảo đảm việc đầu tư thiết thực và hiệu quả cho bà con sử dụng. Sau khi có kết quả, anh em sẽ kêu gọi ủng hộ kinh phí mua lưới và chuyển lên đây cho bà con...” – anh Nguyễn Duy Đức, trưởng nhóm khảo sát bộc bạch.


Bà con và cán bộ cùng tham gia dựng giàn lưới thí điểm

Bí thư đoàn thanh niên xã Cháng Mí Lềnh đang đào lỗ chôn cọc để dựng giàn lưới

Đứng trước những yêu cầu đó, thành viên trong đoàn từ thiện đã tự liên hệ và tìm hiểu về các vật liệu lưới cũng như nghiên cứu cách thức sử dụng để bảo đảm các yếu tố dễ dùng, thuận tiện khai thác. Đoàn từ thiện đã chủ động quyên góp đặt mua 100 m lưới từ Chi-lê cùng các thiết bị phục vụ nghiên cứu khác để tiến hành thử nghiệm tại các điểm như xã Thượng Phùng, Lùng Tám.


Trưởng thôn Cháng Mí Sùng (áo đen giữa ảnh) là người tham gia rất nhiệt tình

Giàn lưới được chằng buộc, neo cẩn thận nhằm chống gió to

Sau khi có lưới và chuẩn bị đầy đủ vật dụng cần thiết, đoàn đã tiến hành dựng thí điểm lưới thu sương tại thôn Mỏ Nhà Cao. Điểm dựng lưới tại đầu thôn là nơi lượng gió khá lớn. Các vật liệu hứng nước, căng lưới được chuẩn bị từ trước và vận chuyển lên đây.

Tuy nhiên để thuận tiện cho việc lắp đặt và sử dụng dễ dàng thì các vật liệu này hoàn toàn có thể tận dụng từ các vật liệu sẵn có tại thôn như: ống tre, dây buộc… bà con có thể tự lắp đặt được tại các vị trí khác khi sau khi chuyển giao. Việc dựng lưới được bà con trong thôn tham gia nhiệt tình nên công việc diễn ra khá nhanh, giàn lưới 4 m x 2,2 m được chằng buộc cẩn thận và dựng xong trong niềm hân hoan của bà con.

“Lưới dựng xong nhưng cần kiểm thử và chờ kết quả. Sau một đêm chờ đợi, sáng sớm hôm sau, anh em đã quay trở lại điểm dựng lưới. Thật vui khi thấy có nước trong bình chứa, tuy không nhiều nhưng chúng tôi thấy giàn lưới vận hành được. Việc dựng lưới bổ sung ở các điểm khác cần có sự tư vấn của bà con tại đây, bởi trên thôn có điểm nhiều sương mù bao phủ nhưng cũng có điểm ít. Bên cạnh đó cũng cần tìm hiểu, khắc phục những điểm chưa hoàn chỉnh của giàn lưới sao cho tận thu nước được nhiều nhất…” - anh Nguyễn Ngọc Hải, thành viên trong đoàn khảo sát, chia sẻ.

Thử nghiệm đã có kết quả khả quan khi đã có nước chảy vào trong máng hứng

Cần sự vào cuộc của chính quyền

Nhằm có đánh giá khoa học trong vấn đề bổ sung nguồn nước sử dụng sinh hoạt cho bà con vùng cao, kế thừa kết quả đề tài nghiên cứu từ dự án "Cộng đồng tham gia phòng chống lũ quét, trượt lở và thích ứng với Biến đổi khí hậu tại tỉnh Hà Giang" (gọi tắt là FLC 08-07), vào tháng 6-2015, tại thành phố Hà Giang đã diễn ra Hội thảo do Hội Luật gia tỉnh Hà Giang phối hợp với đại biểu một số sở, ngành (Sở Tài nguyên và Môi trường, Sở Khoa học và Công nghệ) cùng các chuyên gia từ Diễn đàn mạng nghe nhìn Việt Nam thảo luận nghiên cứu đề tài khoa học cấp tỉnh về vấn đề này.

Trong cuộc hội thảo, các vấn đề về kỹ thuật cũng như cách thức khai thác tận thu nguồn nước từ sương mù tại các điểm vùng cao trên địa bàn là một trong những giải pháp thích ứng với biến đổi khí hậu đã được một số chuyên gia khoa học đưa ra bàn bạc cụ thể.

Điểm đáng chú ý nhất của hội thảo là có sự vào cuộc quyết liệt của các nhà từ thiện. Hội thảo thống nhất xây dựng đề tài khoa học cấp tỉnh với tiêu đề "Hợp tác quốc tế nghiên cứu, xác định các thông số kỹ thuật xây dựng mô hình cấp nước bằng phương pháp thu nước từ không khí phục vụ nhu cầu sinh hoạt tại một số xã vùng cao tỉnh Hà Giang".

Tháng 4-2016, mô hình thí điểm đầu tiên bắt đầu được triển khai tại thôn Mỏ Nhà Cao, xã Lùng Tám, huyện Quản Bạ, tỉnh Hà Giang.

Mong rằng với đề tài nghiên cứu khoa học và sự tham gia từ các nhà từ thiện sẽ đem lại cho đồng bào vùng cao một nguồn nước mới, giải cơn khát cho cuộc sống bà con nơi đây. “Nếu đề tài thành công sẽ là mô hình điểm và nhân rộng trong các địa phương khác trên cả nước” - bà Tô Thị Giang, Ủy viên Ban chấp hành Hội Luật gia, Phó Giám đốc Sở Ngoại vụ tỉnh Hà Giang chia sẻ.

Được biết, công nghệ sử dụng lưới thu nước từ không khí đã được tổ chức FogQuest Canada nghiên cứu và triển khai thành công tại một số nước Nam Mỹ, châu Phi. “Một tấm lưới có kích thước 3,96 m x 10,06 m mỗi ngày có thể thu được 249,84 lít. Nước sương được đưa vào máng nước qua tấm lưới thu sương mù, sau đó thông qua ống dẫn nhỏ đi vào bình chứa. Loại nước này rất sạch, không cần phải qua hệ thống lọc. Dự án phát triển lưới thu sương mù này đã triển khai rất nhiều ở Nam Mỹ, Israel, Nepal, Haiti và sa mạc Namibia”.

Do điều kiện thực tế khác nhau, công nghệ này chưa được ứng dụng tại Việt Nam nên cần nghiên cứu, thực nghiệm ứng dụng chuyển giao để đánh giá hiệu quả và đề xuất được mô hình tối ưu, phù hợp với điều kiện thực tế vùng cao Hà Giang, Việt Nam.

Bài và ảnh: Phan Anh

Nguồn: www.nhandan.org.vn